Deyarli har bir kompaniyada «zaxira nusxalar qilinadi». Va deyarli har ikkinçisida iş kelganda maʼlum bōladiki, oxirgi işlaydigan nusxa yarim yillik, ōşa serverda yotadi yoki asl nusxa bilan birga şifrlangan. Zaxira nusxalaş — «nusxa qiliş» emas, «tiklay oliş». Farq prinsipial.
3-2-1 qoidasi
Maʼlumot yōqotgan har bir kişi qōllaydigan standart:
- 3 ta maʼlumot nusxasi: asl va ikkita zaxira;
- 2 xil taşuvçi: masalan, server va NAS yoki disk va bulut;
- 1 nusxa ofisdan taşqarida: data-markazda, provayderda, boşqa binoda.
Nega aynan şunday. Ōşa serverdagi nusxa server bilan birga halok bōladi. Ōşa xonadagi taşqi diskdagi nusxa yonḡin, suv toşqini, ōḡirlikda halok bōladi — va virus tomonidan şifrlanadi, çunki disk ulangan. Ofisdan taşqaridagi nusxa bularning hammasidan omon qoladi. Toşkentda ofisdan taşqaridagi nusxani mahalliy data-markazdagi zaxira serverida saqlaş qulay: maʼlumotlar TASIX orqali tez va trafik uçun tōlovsiz ketadi, şaxsiy maʼlumotlarni lokalizatsiya qiliş talabi esa bajariladi.
Nimani nusxalaş
- 1C va MBBT bazalari — fayllarni «issiq» nusxalaş bilan emas, MBBT vositalari bilan (tōliq + farqli nusxalar + tranzaksiyalar jurnali).
- Fayl serveri — hujjatlar, şartnomalar, loyihalar. Versiyalar bilan: bir hafta oldingi faylni olib bōlişi uçun.
- Poçta — ōz serverida bōlsa. Microsoft 365 va Google Workspace da ōrnatilgan saqlaş zaxirani almaştirmaydi: xodim ōçirgan xat 30 kundan keyin yōqoladi.
- Konfiguratsiyalar — routerlar, kommutatorlar, ATS, virtual maşinalar butunlay. Serverni obrazdan tiklaş — soatlar; noldan sozlaş — kunlar.
- Asosiy xodimlarning iş ōrinlari — buxgalteriya, rahbariyat. Strategiyaning yagona nusxasi bor direktor noutbuki — kōp kompaniyalar haqiqati.
Qançalik tez-tez
Savol boşqaça qōyiladi: neça soatlik işni yōqotişga tayyorsiz? Javob «bir iş kunidan kōp emas» bōlsa — har kuni tunda nusxa. «Bir soatdan kōp emas» bōlsa — 1C va MBBT uçun har 15–60 daqiqada tranzaksiyalar jurnali nusxalari; fayllar uçun — har soatda snapshotlar. Bu RPO parametri va u pudratçi bilan şartnomada yozilgan bōlişi kerak.
Eng muhimi: tiklaşni tekşiriş
Heç kim heç qaçon tiklanmagan nusxa — nusxa emas, umid. Tekşiruv muntazam va hujjatlaştirilgan bōlişi kerak:
- Har kuni, avtomatik — vazifa bajarilganini, nusxa fayli mavjudligini va hajmi haqiqatga yaqinligini tekşiriş. Nosozlikda — heç kim ōqimaydigan jurnaldagi yozuv emas, muhandisga bildirişnoma.
- Har oy, qōlda — sinov tiklaşi: 1C bazasi sinov serverida kōtariladi va oçiladi, fayllar alohida papkaga tiklanadi va soliştiriladi. Natija — tiklaş sanasi va vaqti kōrsatilgan dalolatnoma.
- Yarim yilda bir — maşqlar: «server ōldi», boşqa uskunada tōliq tiklanamiz, vaqtni ōlçaymiz. Bu RTO parametri va u kōpinça kutilganidan ikki barobar kōp çiqadi.
Beşta odatiy xato
- Ōşa diskdagi nusxa «Backup papkasida». Asl bilan birga halok bōladi.
- Ulangan taşqi disk. Şifrlovçi virus uni oddiy disk sifatida kōradi va birinçi bōlib şifrlaydi.
- Serverga va nusxalar omboriga bir xil parol. Serverga kiriş olgan buzḡunçi nusxalarni ham ōçiradi.
- Bildirişnomalarni heç kim kōrmaydi. Vazifa oylab yiqiladi — avariya kuni bilişadi.
- Konfiguratsiyalar nusxasi yōq. Maʼlumotlarni tiklaşdi, tarmoq va ATS ni esa bir hafta sozlaşadi.
Xizmat doirasida biz nima qilamiz
«Standart» tarifiga 3-2-1 bōyiça nusxalaşni sozlaş, kunlik nazorat va dalolatnomali oylik sinov tiklaşi kiradi. Ofisdan taşqaridagi nusxalarni Toşkentdagi hamkor data-markazida joylaştiramiz. Batafsil — axborot xavfsizligi va zaxira nusxalaş sahifasida.